رژیم غذایی مادر شیرده | شیردهی | نمونه BF۲۰۱

رژیم غذایی مناسب برای مادر شیرده که ۲۴ ساله است و در شش ماه اول شیردهی قرار دارد تنظیم شده است، این مادر شیرده دچار کمبود وزن است و نگران کم بودن شیر برای نوزادش میباشد، با توجه به اینکه این مادر دارای یک فرزند زیر شش ماه است و دچار کمبود وزن هم میباشد رژیم غذایی شیردهی همراه با رژیم غذایی افزایش وزن به ایشان داده میشود.

اطلاعات اختصاصی مورد نیاز در تنظیم رژیم غذایی

مشخصات فردی

بیماری ها

داروها و مکمل های مصرفی

حساسیت های غذایی

میزان فعالیت و استراحت

هشدار

این رژیم غذایی بر اساس فردی و شرایط فعلی ایشان نوشته شده و برای عموم و شرایط مشابه قابل استفاده نیست، لطفا از توصیه این رژیم غذایی برای افراد در حالت های مشابه خودداری نمایید.

برنامه غذایی شیردهی | هفته اول

روز اول

روز دوم

روز سوم

روز چهارم

روز پنجم

روز ششم

روز هفتم

لیست جانشینی غذا برای مادر شیرده

گروه لبنیات

گروه سبزیجات

گروه میوه ها

گروه نان و غلات

گروه گوشت

گروه چربی

گروه قند های ساده

غذاهای آزاد

۱ لیوان شیرکم چرب ۱% یا ۲۴۰ سی سی

۰/۷ لیوان ماست یا ۷ قاشق غذاخوری

۰/۳  لیوان ماست چکیده یا ۳ قاشق غذاخوری

۲ لیوان دوغ

۰/۳ لیون شیر خشک

۰/۲۵ لیوان کشک مایع یا ۳ عدد کشک جامد کوچک

۰/۵ لیوان بستنی سنتی یا ۱ لیوان بستنی صنعتی*



*بستنی به دلیل چربی زیاد ۱ واحد از گروه چربی ها نیز محاسبه میگردد. 
نصف لیوان سبزیجات پخته شده یا ۱ لیوان سبزیجات خام میباشد.

۱/۲ لیوان آب سبزیجات مثل کرفس، هویج

سبزی خوردن

سبزی خورشتی

سبزی کوکویی

لوبیا سبز

قارچ

گوجه فرنگی

خیار

فلفل سبز

پیاز

کاهو

کلم و گل کلم

تره فرنگی

اسفناج

ریواس

کرفس

شلغم

چغندر

هویج 
۱ عدد سیب کوچک یا ۱۲۰ گرم

۱ عدد گرتقال متوسط یا ۱۸۰ گرم

۲ عدد خرمالو متوسط

۴ عدد زردالوی تازه

۱۷ حبه انگور یا ۹۰ گرم

۱ عدد گلابی متوسط یا ۱۲۰ گرم

۱۲ عدد گیلاس یا آلبالو

۱ عدد هلو متوسط یا ۱۸۰ گرم

۱ عدد شلیل کوچک یا ۱۲۰ گرم

۰/۵ لیوان توت تازه

۱ عدد موز کوچک یا ۱۲۰ گرم

۰/۵ لیوان خربزه یا طالبی خورد شده

۱ عدد کیوی متوسط یا ۱۰۰ گرم

۲ عدد نارنگی کوچک یا ۱۸۰ گرم

۱/۵ لیوان هندوانه خرد شده یا یک مکعب ۱۵*۱۵*۱۵

۳ عدد خرما

۰/۵ لیوان انواع کمپوت

۰/۵ لیوان آناناس

۰/۵ لیوان انواع آبمیوه ها

۰/۳ لیوان آب انگور

۴ عدد آلو متوسط

۰/۵ عدد انار

۰/۲۵ لیوان میوه های خشک شده

۲ قاشق غذاخوری کشمش یا توت خشک شده  

۱/۵ عدد انجیر خشک

۲۰ گرم لواشک  
۳۰ گرم انواع نان

۷۰ گرم برنج پخته شده یا ۵ قاشق غذاخوری سر خالی 

۷۰ گرم ماکارونی پخته شده یا ۵ قاشق غذاخوری

۸۰ گرم سیب زمینی آب پز یا یک عدد سیب زمینی کوچک

۲ لیوان پفیلا بسیار کم چرب

۱ عدد بلال

۱ لیوان کدو تنبل

۰/۵ لیوان باقلا سبز

۳ قاشق غذاخوری ذرت پخته شده

۳ عدد بیسکوییت ساده سبوس دار*

۳ قاشق غذاخوری جوانه گندم

نصف لیوان بلغور پخته شده

۱ عدد کیک یزدی یا شیرینی های خشک**

نیم کاسه ماست خوری شله زرد یا ۳ قاشق غذاخوری

۰/۵ لیوان شیر برنج بدون شکر

۰/۵ لیوان حبوبات پخته شده***



*و ** کیک یزدی و شیرینیجات خشک به علت داشتن چربی ۱ واحد از گروه چربی نیز محاسبه میگردد.
***حبوبات به دلیل پروتیین بالا ۱ واحد از گروه گوشت ها نیز محاسبه میگردند.  
۳۰ گرم انواع گوشت یا ۱ قوطی کبریت

۳۰ گرم میگو یا ماهی

۳۰ گرم جگر، دل، قلوه یا یک قوطی کبریت

۱ عدد تخم مرغ آب پز یا ۲ عدد سفیده

۳۰ گرم پنیر یا ۱ قوطی کبریت

۱/۴ سیخ کباب برگ یا ۱/۳ سیخ کباب کوبیده

۱/۲ ران مرغ یا ۱/۳ سینه مرغ یا ۱/۴ سیخ جوجه کباب

۱/۶ تن ماهی

۱ عدد سوسیس آلمانی

۰/۵ لیوان شیر سویا

۰/۵ لیوان حبوبات پخته شده*





*حبوبات به علت محتوای کربوهیدراتی بالا ۱ واحد از گروه کربوهیدرات نیز محاسبه میگردد. 
۱ قاشق مرباخوری روغن

۱۰ عدد زیتون سبز یا ۸ عدد زیتون سیاه

۶ عدد بادام

۲ عدد گردو

۵ عدد فندق

۱۰ عدد بادام زمینی

۴ عدد بادام هندی

۲ قاشق غذاخوری سر خالی خامه

۱ قاشق غذاخوری کره

۱ قاشق غذاخوری مایونز

۲ قاشق غذاخوری پودر نارگیل

۱ قاشق غذاخوری کنجد

۱ قاشق غذاخوری مغز انواع تخمه ها( آفتابگردان، کدو، هندوانه و ... )

۱ مربع کوچک کاکائو تلخ ۲*۲*۲ 
۱ قاشق غذاخوری شکر، مربا، عسل، ژله

۵ حبه قند یا ۱۵ گرم

۵ عدد پولکی یا ۱۵ گرم

۰/۵ لیوان نوشابه یا دلستر یا ۱۲۰ سی سی

۱ عدد بستنی یخی
اقلام زیر را میتوانید روزانه در حد متعادل مصرف نمایید:

آبلیمو

چای

سرکه

پودر سیر

ادویه ها

سبزیجات معطر

سس کوجه فرنگی

قهوه بدون شکر

برنامه غذایی مادر شیرده | توصیه های اختصاصی

در رژیم غذایی شیردهی خود به میزان کافی از گروه سبزیجات استفاده نمایید.

از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار مثل قهوه در رژیم غذایی شیردهی پرهیز نمایید.

رژیم غذایی شما باید منظم باشد و وعده های غذایی در ساعت های خاصی مصرف شوند.

از مصرف سیگار و الکل در دوران شیردهی جدا پرهیز نمایید.

از مصرف داروهای گیاهی در رژیم غذایی شیردهی خود بدون تجویز پزشک خودداری نمایید.

اگر هنگام مصرف یک ماده غذایی خاص در رژیم غذایی شیردهی کودک شما دچار ناراحتی میگردد آن ماده را به مدت سه روز از رژیم غذایی شیردهی حذف نمایید و مجددا پس از سه روز آن را به رژیم غذایی شیردهی بیفزایید، اگر کودک مجددا دچار بی قراری شد آن ماده غذایی را از رژیم غذایی خود در دوران شیردهی حذف نمایید.

روغن مصرفی شما در رژیم غذایی شیردهی بهتر است از نوع زیتون یا کلزا باشد.

گوشت مصرفی در رژیم غذایی شیردهی بهتر است از نوع بدون چربی باشد.

روزانه حداقل ۸ لیوان آب در رژیم غذایی شیردهی مصرف نمایید.

تا حد امکان از اضطراب و استرس در در دوره شیردهی خودداری نمایید.

مادر شیرده

اهمیت تغذیه با شیر مادر

اهمیت تغذیه در دوران شیردهی

برنامه غذایی در دوران شیردهی

تغذیه با شیر مادر بر سلامت نوزاد و مادر شیرده تاثیر گذار است و سبب بهبودی وضع سلامتی هر دو نفر میشود.
در منابع دینی و مذهبی ما تاکید بر تغذیه نوزاد با شیر مادر شده و توصیه شده تا دو سالگی شیردهی مادر ادامه داشته باشد.
تغذیه در مادران شیرده موجب کاهش خطر ابتلای مادر شیرده به سرطان های پستان، تخمدان و دهانه رحم میشود. همچنین کنترل بهتر قند خون و شادابی و برقراری رابطه عاطفی محکم بین نوزاد شیرخوار و مادر شیرده میشود.
تغذیه نوزاد به طور کامل از شیر مادر موجب بروز تاخیر در حاملگی مجدد و کاهش وزنی که در دوران بارداری برای مادر ایجاد شده میشود.
فواید تغذیه با شیر مادر در نوزاد نیز به طور خلاصه شامل موارد زیر میشود:
رشد مطلوب
و مناسب جسمی نوزاد در کودکی و تاثیر آن در رشد هنگام نوجوانی و جوانی.
کاهش
چشمگیر آمار مرگ ناگهانی در کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند.
ضریب هوشی
در کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند بالاتر از کودکانی است که تغذیه با شیر مادر ندارند.
هضم شیر مادر برای نوزاد شیر خوار راحت تر است و دستگاه گوارش بهتری در بزرگسالی خواهد داشت.
تا ۶ ماهگی تمام نیاز های نوزاد شیر خوار از شیر مادر تامین میشود.
میزان ابتلا به اسهال و بیماری های انگلی در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند بسیار کمتر است.
تغذیه با شیر مادر
باعث کاهش ابتلا به بیماری های مثل آسم، اگزما، آلرژی و بسیاری از بیماری های دیگر میشود.
تغذیه در مادران شیرده از اهمیت بالایی برخوردار است و تاثیر منفی سوء تغذیه و کم غذایی در دوران شیردهی، بر روی مادر شیرده بیشتر است. مادر شیرده در دوران شیردهی باید غذای دو نفر یعنی خودش و نوزاد شیرخوار را تامین کند.
در صورت تامین نشدن انرژی مورد نیاز برای مادر شیرده از طریق رژیم غذایی، نوزاد انرژی مورد نیاز خود را از طریق منابع ذخیره شده در بدن مادر تامین میکند و بدن مادر شیرده دچار کمبود مواد غذایی مختلف و در نتیجه بوجود آمدن مشکلات مختلف برای مادر میشود.
اگر کلسیم در رژیم غذایی شیردهی کم باشد مادر دچار پوکی استخوان میشود، اگر منابع آهن به اندازه کافی در رژیم غذایی مادر شیرده وجود نداشته باشد مادر دچار کم خونی شده، کمبود ویتامین های گروه ب در رژیم غذایی شیردهی ریزش مو برای مادر شیرده ایجاد میکند، مصرف ناکافی ویتامین ها در رژیم غذایی شیردهی موجب مشکلات متعدد ناشی از کمبود ویتامین ها  مینرال ها و پیری پوست مادر شیرده میشود. 
هرچند مصرف مایعات زیاد در مادران شیرده موجب افزایش شیر دهی نمیشود اما مصرف مایعات کافی در رژیم غذایی شیردهی از دهیدره شدن بدن مادر شیرده و کم آبی و بی حالی و کم شدن حجم شیر در مادر شیرده جلوگیری میکند.
مادر شیرده حتی اگر مبتلا به سوء تغذیه باشد می تواند شیر تولید کند اما باید توجه داشت که در چنین شرایطی ذخایر غذایی بدن مادر شیرده صرف تولید شیر می شود و در نتیجه مادر به دلیل تخلیه ذخایر بدنی خود و احساس ضعف، خستگی و بی حوصلگی توان مراقبت از کودک را نخواهد داشت. بنابراین تغذیه مناسب مادر شیرده در دوره شیردهی و داشتن یک رژیم غذایی مناسب برای شیردهی برای پیشگیری از سوء تغذیه مادر که هم سلامت مادر شیرده را به خطر می اندازد و هم در مراقبت از کودک اختلال ایجاد می کند حائز اهمیت است.
به طور کلی بسیاری از مشکلاتی که مادران شیرده پس از زایمان با آن مواجه میشوند را میتوان با یک رژیم غذایی مناسب برطرف کرد و مانع بروز مشکلاتی که به علت تغذیه غلط و یا ناکافی بوجود می آیند شد.
با توجه به اینکه تنها محل تامین انرژی و مواد مورد نیاز نوزاد از شیر مادر است پس نیاز است که شیر مادر از مواد معدنی و مغذی مختلف غنی باشد تا نوزاد شیرخوار دچار کمبود نشود، همانطور که گفتیم در صورت تغذیه نامناسب مادر در دوران شیردهی نوزاد شیرخوار مواد مورد نیاز خود را از ذخایر مادر تامین میکند، با این وجود در صورتی که سوء تغذیه در مادر شیرده ادامه پیدا کند بر روی شیر مادر نیز اثر گذاشته و به تبع آن نوزاد نیز دچار سوء تغذیه میشود.
سوء تغذیه در نوزاد شیرخوار بر روی رشد جسمی و ذهنی، هوش، حافظه، سیستم ایمنی بدن و همه جنبه های زندگی نوزاد اثر میگذارد از این رو نیاز است که مادر شیرده برای حفظ سلامت خود و داشتن فرزندی سالم و موفق اهمیت ویژه ای برای رژیم غذایی در دوران شیردهی خود قائل باشد.
عدم تغذیه مناسب و سوء تغذیه در مادران شیرده موجب کاهش رشد کافی جسمی ، ضعف جسمی، کوتاهی قد، لاغری، کاهش بهره هوشی، و حتی موجب تاثیر بر ظاهر و زیبایی نوزاد میشود.
بعلاوه داشتن یک رژیم غذایی شیردهی خوب و مناسب در مادر موجب افزایش ایمنی بدن نوزاد و مقاومت نوزاد نسبت به انواع عفونت های حاد تنفسی و اسهال و ... در نوزادی و افزایش سطح ایمنی بدن و داشتن یک سیستم ایمنی قوی در بزرگسالی میشود.
میزان کلسیم، آهن، روی، مس، فسفر و ید در شیر مادر ارتباط مستقیمی با دریافت غذایی این مواد در رژیم غذایی شیردهی دارد و نیاز است برای تامین این مواد به طور مناسب و استفاده نکردن از ذخایر بدن مادر، یک رژیم غذایی مناسب و دارای منابع مواد معدنی مختلف رعایت شود.
نیاز مادر شیرده در حدود ۴۰۰ الی ۵۰۰ کالری بیشتر از نیاز او در حالت معمولی است ، این میزان در صورتی است که مادر شیرده دچار چاقی یا لاغری نباشد و دارای وزن نرمال باشد، چیزی در حدود ۱۰۰ الی ۱۵۰ کالری از انرژی مورد نیاز چربی های ذخیره شده در بدن مادر تامین میشود و باقی مانده آن باید از طریق رژیم غذایی شیردهی تامین گردد، به همین منظور ما باید یک رژیم غذایی با حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ کالری بیشتر تنظیم کنیم تا این میزان کمبود کالری از طریق رژیم غذایی شیردهی تامین شود، این میزان در مادران لاغر به چیزی در حدود ۶۰۰ تا ۷۵۰ کالری در رژیم غذایی شیردهی افزایش میباید تا علاوه بر تامین نیاز های مادر شیرده، نیاز نوزاد شیرخوار را نیز تامین کند.البته باید توجه داشته باشید که از انرژی مورد نیاز مادر شیرده در رژیم غذایی شیردهی نباید چیزی کسر شود و در واقع مادر شیرده نباید رژیم کاهش وزن داشته باشد.
مصرف پروتئین و لبنیات در رژیم غذایی شیردهی باید بیشتر از رژیم غذایی یک خانم در شرایط عادی باشد، در صورت تامین نشدن این مواد از طریق رژیم غذایی، ماهیچه ها و استخوان های مادر برای تامین مواد مورد نیاز بدن نوزاد شیرخوار تحیل میرود.
میزان مایعات در رژیم غذایی مادر شیرده باید کفایت تامین نیاز بدن مادر و نوزاد شیرخوار را کند، حدود ۸ تا ۱۲ لیوان مایعات اعم از آب، دوغ، چای، آبمیوه های طبیعی و... و حتی انواع آش و سوپ ها باید در رژیم غذایی شیردهی مصرف شود.
مصرف نوشیدنی های کافئین دار مثل قهوه، نوشابه های کولا، شکلات ها و... در رژیم غذایی شیردهی میتواند سبب تحریک پذیری، بی اشتهایی و کم خوابی نوزاد شود.
رژیم غذایی شیردهی باید شامل پنج گروه اصلی مواد غذایی شامل میوه ها، سبزی ها، لبنیات، غلات و گروه گوشت ها باشد تا نیازهای مادر شیرده و نوزاد را تامین کند.
از آنجا که میزان ید در شیر مادر رابطه مستقیم با مصرف نمک ید دار در رژیم غذایی شیردهی دارد نیاز است تا به اندازه کافی در رژیم غذایی مادر شیرده نمک یددار وجود داشته باشد.
مصرف زیاد برخی غذاها در رژیم غذایی شیردهی مانند سیر، انواع کلم، پیاز، مارچوبه، تربچه و یا غذاهای پر ادویه میتواند روی طعم شیر اثر گذاشته و باعث عدم تمایل نوزاد شیرخوار به شیر مادر شود.
کاهش وزن در مادر شیرده
باید بسیار آهسته صورت گیرد و رژیم غذایی کاهش وزن گرفته نشود، زیرا مواد حاصل از تجزیه چربی ها در شیر مادر بروز میکند و میتواند بر سلامت نوزاد اثر گذار باشد، به طور معمول بدون داشتن یک رژیم غذایی کاهش وزن هم مادر شیرده دچار کاهش وزن میشود، و کاهش وزن در مادران شیرده بیشتر باید متکی به انجام فعالیت ورزشی باشد تا گرفتن یک رژیم غذایی محدود از کالری.
برخی نوزادان ممکن است نتوانند برخی از غذاها در رژیم غذایی مادر شیرده را تحمل کنند، به طور مثال مصرف غذاهایی مثل سیر و پیاز و حبوبات در رژیم غذایی شیردهی ممکن است باعث ایجاد نفخ و دل درد و قولنج در نوزادان شیرخوار شود.بنابر این باید توجه داشت که اگر نوزاد نسبت به غذایی حساس است، آن غذا به مدت سه روز از رژیم غذایی مادر شیرده حذف شود و پس از سه روز به تدریج به رژیم غذایی اضافه شود، در صورت عدم تحمل مجدد نوزاد باید آن ماده غذایی از رژیم شیردهی تا پایان شیردهی حذف گردد.
برخی غذاهای دیگر که مصرف آن در رژیم غذایی شیردهی میتواند موجب بروز نفخ و دل درد شود شامل شلغم، آلو، زردالو، هلو، هندوانه و برخی سبزیجات است.
گاهی دیده میشود در زنان ورزشکار شیرده پس از فعالیت بدنی شدید و ورزش به علت ورود لاکتیک اسید به شیر ، شیر تلخ شده و نوزاد از خوردن آن امتناع میکند، در این مواقع نیاز است مادر سینه خود را شسته و مقداری از شیر را بدوشد و دور بریزد تا طعم تلخ آن از بین برود.

مادر شیرده

اهمیت تغذیه با شیر مادر

اهمیت تغذیه در دوران شیردهی

برنامه غذایی در دوران شیردهی

تغذیه با شیر مادر بر سلامت نوزاد و مادر شیرده تاثیر گذار است و سبب بهبودی وضع سلامتی هر دو نفر میشود.
در منابع دینی و مذهبی ما تاکید بر تغذیه نوزاد با شیر مادر شده و توصیه شده تا دو سالگی شیردهی مادر ادامه داشته باشد.
تغذیه در مادران شیرده موجب کاهش خطر ابتلای مادر شیرده به سرطان های پستان، تخمدان و دهانه رحم میشود. همچنین کنترل بهتر قند خون و شادابی و برقراری رابطه عاطفی محکم بین نوزاد شیرخوار و مادر شیرده میشود.
تغذیه نوزاد به طور کامل از شیر مادر موجب بروز تاخیر در حاملگی مجدد و کاهش وزنی که در دوران بارداری برای مادر ایجاد شده میشود.
فواید تغذیه با شیر مادر در نوزاد نیز به طور خلاصه شامل موارد زیر میشود:
رشد مطلوب
و مناسب جسمی نوزاد در کودکی و تاثیر آن در رشد هنگام نوجوانی و جوانی.
کاهش
چشمگیر آمار مرگ ناگهانی در کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند.
ضریب هوشی
در کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند بالاتر از کودکانی است که تغذیه با شیر مادر ندارند.
هضم شیر مادر برای نوزاد شیر خوار راحت تر است و دستگاه گوارش بهتری در بزرگسالی خواهد داشت.
تا ۶ ماهگی تمام نیاز های نوزاد شیر خوار از شیر مادر تامین میشود.
میزان ابتلا به اسهال و بیماری های انگلی در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند بسیار کمتر است.
تغذیه با شیر مادر
باعث کاهش ابتلا به بیماری های مثل آسم، اگزما، آلرژی و بسیاری از بیماری های دیگر میشود.
تغذیه در مادران شیرده از اهمیت بالایی برخوردار است و تاثیر منفی سوء تغذیه و کم غذایی در دوران شیردهی، بر روی مادر شیرده بیشتر است. مادر شیرده در دوران شیردهی باید غذای دو نفر یعنی خودش و نوزاد شیرخوار را تامین کند.
در صورت تامین نشدن انرژی مورد نیاز برای مادر شیرده از طریق رژیم غذایی، نوزاد انرژی مورد نیاز خود را از طریق منابع ذخیره شده در بدن مادر تامین میکند و بدن مادر شیرده دچار کمبود مواد غذایی مختلف و در نتیجه بوجود آمدن مشکلات مختلف برای مادر میشود.
اگر کلسیم در رژیم غذایی شیردهی کم باشد مادر دچار پوکی استخوان میشود، اگر منابع آهن به اندازه کافی در رژیم غذایی مادر شیرده وجود نداشته باشد مادر دچار کم خونی شده، کمبود ویتامین های گروه ب در رژیم غذایی شیردهی ریزش مو برای مادر شیرده ایجاد میکند، مصرف ناکافی ویتامین ها در رژیم غذایی شیردهیموجب مشکلات متعدد ناشی از کمبود ویتامین ها  مینرال ها و پیری پوست مادر شیرده میشود. 
هرچند مصرف مایعات زیاد در مادران شیرده موجب افزایش شیر دهی نمیشود اما مصرف مایعات کافی در رژیم غذایی شیردهی از دهیدره شدن بدن مادر شیرده و کم آبی و بی حالی و کم شدن حجم شیر در مادر شیرده جلوگیری میکند.
مادر شیرده حتی اگر مبتلا به سوء تغذیه باشد می تواند شیر تولید کند اما باید توجه داشت که در چنین شرایطی ذخایر غذایی بدن مادر شیرده صرف تولید شیر می شود و در نتیجه مادر به دلیل تخلیه ذخایر بدنی خود و احساس ضعف، خستگی و بی حوصلگی توان مراقبت از کودک را نخواهد داشت. بنابراین تغذیه مناسب مادر شیرده در دوره شیردهی و داشتن یک رژیم غذایی مناسب برای شیردهی برای پیشگیری از سوء تغذیه مادر که هم سلامت مادر شیرده را به خطر می اندازد و هم در مراقبت از کودک اختلال ایجاد می کند حائز اهمیت است.
به طور کلی بسیاری از مشکلاتی که مادران شیرده پس از زایمان با آن مواجه میشوند را میتوان با یک رژیم غذایی مناسب برطرف کرد و مانع بروز مشکلاتی که به علت تغذیه غلط و یا ناکافی بوجود می آیند شد.
با توجه به اینکه تنها محل تامین انرژی و مواد مورد نیاز نوزاد از شیر مادر است پس نیاز است که شیر مادر از مواد معدنی و مغذی مختلف غنی باشد تا نوزاد شیرخوار دچار کمبود نشود، همانطور که گفتیم در صورت تغذیه نامناسب مادر در دوران شیردهی نوزاد شیرخوار مواد مورد نیاز خود را از ذخایر مادر تامین میکند، با این وجود در صورتی که سوء تغذیه در مادر شیرده ادامه پیدا کند بر روی شیر مادر نیز اثر گذاشته و به تبع آن نوزاد نیز دچار سوء تغذیه میشود.
سوء تغذیه در نوزاد شیرخوار بر روی رشد جسمی و ذهنی، هوش، حافظه، سیستم ایمنی بدن و همه جنبه های زندگی نوزاد اثر میگذارد از این رو نیاز است که مادر شیرده برای حفظ سلامت خود و داشتن فرزندی سالم و موفق اهمیت ویژه ای برای رژیم غذایی در دوران شیردهی خود قائل باشد.
عدم تغذیه مناسب و سوء تغذیه در مادران شیرده موجب کاهش رشد کافی جسمی ، ضعف جسمی، کوتاهی قد، لاغری، کاهش بهره هوشی، و حتی موجب تاثیر بر ظاهر و زیبایی نوزاد میشود.
بعلاوه داشتن یک  رژیم غذایی شیردهی خوب و مناسب در مادر موجب افزایش ایمنی بدن نوزاد و مقاومت نوزاد نسبت به انواع عفونت های حاد تنفسی و اسهال و ... در نوزادی و افزایش سطح ایمنی بدن و داشتن یک سیستم ایمنی قوی در بزرگسالی میشود.
میزان کلسیم، آهن، روی، مس، فسفر و ید در شیر مادر ارتباط مستقیمی با دریافت غذایی این مواد در رژیم غذایی شیردهی دارد و نیاز است برای تامین این مواد به طور مناسب و استفاده نکردن از ذخایر بدن مادر، یک رژیم غذایی مناسب و دارای منابع مواد معدنی مختلف رعایت شود.
نیاز مادر شیرده در حدود ۴۰۰ الی ۵۰۰ کالری بیشتر از نیاز او در حالت معمولی است ، این میزان در صورتی است که مادر شیرده دچار چاقی یا لاغری نباشد و دارای وزن نرمال باشد، چیزی در حدود ۱۰۰ الی ۱۵۰ کالری از انرژی مورد نیاز چربی های ذخیره شده در بدن مادر تامین میشود و باقی مانده آن باید از طریق رژیم غذایی شیردهی تامین گردد، به همین منظور ما باید یک رژیم غذایی با حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ کالری بیشتر تنظیم کنیم تا این میزان کمبود کالری از طریق رژیم غذایی شیردهی تامین شود، این میزان در مادران لاغر به چیزی در حدود ۶۰۰ تا ۷۵۰ کالری در رژیم غذایی شیردهی افزایش میباید تا علاوه بر تامین نیاز های مادر شیرده، نیاز نوزاد شیرخوار را نیز تامین کند.البته باید توجه داشته باشید که از انرژی مورد نیاز مادر شیرده در رژیم غذایی شیردهی نباید چیزی کسر شود و در واقع مادر شیرده نباید رژیم کاهش وزن داشته باشد.
مصرف پروتئین و لبنیات در رژیم غذایی شیردهی باید بیشتر از رژیم غذایی یک خانم در شرایط عادی باشد، در صورت تامین نشدن این مواد از طریق رژیم غذایی، ماهیچه ها و استخوان های مادر برای تامین مواد مورد نیاز بدن نوزاد شیرخوار تحیل میرود.
میزان مایعات در رژیم غذایی مادر شیرده باید کفایت تامین نیاز بدن مادر و نوزاد شیرخوار را کند، حدود ۸ تا ۱۲ لیوان مایعات اعم از آب، دوغ، چای، آبمیوه های طبیعی و... و حتی انواع آش و سوپ ها باید در رژیم غذایی شیردهی مصرف شود.
مصرف نوشیدنی های کافئین دار مثل قهوه، نوشابه های کولا، شکلات ها و... در رژیم غذایی شیردهی میتواند سبب تحریک پذیری، بی اشتهایی و کم خوابی نوزاد شود. رژیم غذایی شیردهی باید شامل پنج گروه اصلی مواد غذایی شامل میوه ها، سبزی ها، لبنیات، غلات و گروه گوشت ها باشد تا نیازهای مادر شیرده و نوزاد را تامین کند.
از آنجا که میزان ید در شیر مادر رابطه مستقیم با مصرف نمک ید دار در رژیم غذایی شیردهی دارد نیاز است تا به اندازه کافی در رژیم غذایی مادر شیرده نمک یددار وجود داشته باشد.
مصرف زیاد برخی غذاها در رژیم غذایی شیردهی مانند سیر، انواع کلم، پیاز، مارچوبه، تربچه و یا غذاهای پر ادویه میتواند روی طعم شیر اثر گذاشته و باعث عدم تمایل نوزاد شیرخوار به شیر مادر شود.
کاهش وزن در مادر شیرده
باید بسیار آهسته صورت گیرد و رژیم غذایی کاهش وزن گرفته نشود، زیرا مواد حاصل از تجزیه چربی ها در شیر مادر بروز میکند و میتواند بر سلامت نوزاد اثر گذار باشد، به طور معمول بدون داشتن یک رژیم کاهش وزن هم مادر شیرده دچار کاهش وزن میشود، و کاهش وزن در مادران شیرده بیشتر باید متکی به انجام فعالیت ورزشی باشد تا گرفتن یک رژیم غذایی محدود از کالری.
برخی نوزادان ممکن است نتوانند برخی از غذاها در رژیم غذایی شیردهی را تحمل کنند، به طور مثال مصرف غذاهایی مثل سیر و پیاز و حبوبات در رژیم غذایی شیردهی ممکن است باعث ایجاد نفخ و دل درد و قولنج در نوزادان شیرخوار شود.بنابر این باید توجه داشت که اگر نوزاد نسبت به غذایی حساس است، آن غذا به مدت سه روز از رژیم غذایی مادر شیرده حذف شود و پس از سه روز به تدریج به رژیم غذایی اضافه شود، در صورت عدم تحمل مجدد نوزاد باید آن ماده غذایی از رژیم شیردهی تا پایان شیردهی حذف گردد.
برخی غذاهای دیگر که مصرف آن در رژیم غذایی شیردهی میتواند موجب بروز نفخ و دل درد شود شامل شلغم، آلو، زردالو، هلو، هندوانه و برخی سبزیجات است.
گاهی دیده میشود در زنان ورزشکار شیرده پس از فعالیت بدنی شدید و ورزش به علت ورود لاکتیک اسید به شیر ، شیر تلخ شده و نوزاد از خوردن آن امتناع میکند، در این مواقع نیاز است مادر سینه خود را شسته و مقداری از شیر را بدوشد و دور بریزد تا طعم تلخ آن از بین برود.

رژیم غذایی مناسب برای شیردهی | میانگین هفتگی | کد BF۲۰۱

تمامی حقوق این سایت متعلق به کلینیک تغذیه و رژیم درمانی میباشد. ©