توضیحات برای عکس ثبت نشده
توضیحات برای عکس ثبت نشده

اهمیت تغذیه در دوران بارداری

بارداری یکی از مهم ترین مراحل تجربه های زندگی یک مادر است و تغذیه مناسب در زمان بارداری یکی از مهمترین عوامل به سلامت گذراندن این دوران است، از هفته سوم و چهارم بارداری تمایز لوله های عصبی و شکل گیری اندام ها به ترتیب شکل میگیرد، همزمان با رشد...
توضیحات برای عکس ثبت نشده

تغذیه صحیح در دوران بارداری

تغذیه صحیح از ارکان اصلى زندگى سالم به شمار مى رود و در برخی از دوران های زندگی از اهمیت بیشتری برخوردار میشود، دوران بارداری و حاملگی یکی از این دوران هاست. یکی از حساس ترین و مهم ترین دوران های زندگی یک مادر، دوران بارداری و شیردهى است....
توضیحات برای عکس ثبت نشده

بهترین رژیم غذایی و برنامه تغذیه در دوران بارداری

فهرست مطالب

تغذیه صحیح از ارکان اصلى زندگى سالم به شمار مى رود و در برخی از دوران های زندگی از اهمیت بیشتری برخوردار میشود، دوران بارداری و حاملگی یکی از این دوران هاست. یکی از حساس ترین و مهم ترین دوران های زندگی یک مادر، دوران بارداری و شیردهى است. با توجه به وضعیت فیزیولوژیک، سن باردارى یا شیردهى، میزان فعالیت و خصوصیات ویژه فردى ، برخورداری از یک تغذیه مناسب برای مادر باردار و شیرده امرى کاملاً ضرورى است. نقش تغذیه بارداری مناسب در پیشگیرى از عوارض و بیماری های مختلف در این دوران و ارتقاى سلامتى مادران باردار و شیرده نیز بخوبى روشن شده است.
بر اساس نتایج مطالعات مختلف، وزن مناسب قبل از باردارى و افزایش مناسب وزن در طول باردارى با استفاده از تغذیه مناسب و کافى در دوران بارداری دو راهکار مؤثر براى پیشگیرى از تولد نوزاد کم وزن مى باشد.
از سوى دیگر باورها و اعتقادات فرهنگى جامعه از عوامل تاثیرگذار بر تغذیه بارداری است که باید در طراحى و اجراى مداخلات در جامعه مد نظر قرار گیرد.
شناسایى زود هنگام مادران در معرض سوء تغذیه اقدامى موثر در پیشگیرى و کنترل عوارض ناشى از آن است. طراحى روش هاى ارزیابى و مداخلات پیشگیرى از سوءتغذیه در مادران باردار کشور با استفاده از ابزارهاى علمی معتبر و ساده، راهکارهاى عملیاتى را در تشخیص به موقع سوء تغذیه و ارجاع سریع آنها به سطوح بالاتر خدمات ممکن ساخته است.

۱- مراقبت تغذیه در دوران بارداری

موفقیت فرآیند لقاح در گرو سلامت اسپرم و تخمک و نیز شرایط تغذیه اى مناسب مى باشد. به همین دلیل براى داشتن یک باردارى و زایمان ایمن باید قبل از باردارى خانم ها نکات زیر را رعایت نمایند:

نکات مهم در رژیم بارداری قبل از زایمان

۲- مراقبت تغذیه در مادران مبتلا به سو تغذیه بارداری

سوءتغذیه در بارداری زمانى رخ میدهد که بدن براى حفظ عملکرد بافت ها و ارگانهاى بدن به میزان مناسب مواد مغذى نظیر ویتامین ها، مواد معدنى، پروتئین و چربى و کربوهیدرات را از طریق تغذیه و رژیم غذایی دریافت نمى کند.
بر اساس این تعریف هر دو حالت چاقی و لاغری را سوء تغذیه مینامند و در هر دو حالت BMI کمتر از ۱۸/۵ و یا بیشتر از ۲۵ سلامت جنین را تهدید میکند. به همین دلیل نیاز است تا در تغذیه مادر باردار قبل از بارداری تغییراتی ایجاد شود و برای اصلاح تغذیه در دوران بارداری اقداماتی صورت پذیرد. با این اقدامات باید سوءتغذیه مادر باردار را اصلاح نمایید. توصیه های غذایی برای اصلاح رژیم غذایی بارداری و مادر باردار در زیر برای شما بیان میکنیم:

توصیه غذایی برای مادران با BMI کمتر از ۱۸/۵

توصیه غذایی به مادران با BMI بیشتر از ۲۵

توصیه های کلی برای تغذیه در دوران بارداری:

۳- نیاز های تغذیه ای در دوران بارداری

در دوران حاملگی نیاز به برخی از مواد غذایی نسبت به قبل بیشتر میشود و نیاز است تا مادر باردار این مواد را از طریق رژیم غذایی بارداری تامین کند. مواردی که در رژیم غذایی بارداری باید رعایت شود شامل موارد زیر میباشد:
انرژی: بهترین راه برای ارزیابی مناسب بودن انرژی رژیم غذایی دوران بارداری بررسی روند وزن گیری مادر باردار است، برای تامین

نمونه رژیم های بارداری

۴- تغذیه مناسب برای کاهش عوارض دوران بارداری برای مادر باردار

ترش کردن و سوزش معده:

در اواخر حاملگی و معمولاً در شب ها روى مى دهد. بازگشت اسید معده به مرى موجب سوزش انتهاى مرى مى شود و به دلیل این که قسمت انتهایى مرى در نزدیک قلب است از این حس سوزش به عنوان (سوزش قلب) یاد مى شود. در بیشتر موارد، این مسئله به دلیل بزرگ شدن رحم و فشار آن بر روده ها و معده و نیز شل شدن اسفنکتر مرى و بازگشت محتویات معده به داخل مرى ایجادشده و باعث احساس سوزش مى شود. این عارضه با خوردن غذاى زیاد و تشکیل گاز شدت مى یابد. برای جلوگیری از سوزش معده در دوران بارداری نکات زیر را مورد توجه قرار دهید:

نکات برای جلوگیری از سوزش معده در دوران بارداری

تهوع و استفراغ:

شیوع این حالت در حدود ۵۰ درصد مادران باردار رخ میدهد، در بسیاری از موارد در صبح ها و پس از بیدار شدن از خواب رخ میدهد و معمولا پس از ماه چهارم بارداری برطرف میگردد. تهوع باردارى تنها تهوعى است که با حضور غذا در معده بهبود مى یابد و تغذیه به عنوان بخشى از درمان در نظر گرفته مى شود.
البته در صورتی که این تهوع در دوران بارداری موجب کاهش وزن شود باید پیگیری فوری در مادر باردار صورت گیرد. برای رفع این مشکل میتوانید توصیه های تغذیه ای دوران بارداری زیر را رعایت کرده تا موجب بهبود این حالت در شما شود:

۶ توصیه مهم برای کاهش تهوع در بارداری

یبوست:

تغییرات هورمونى دوران باردارى و فشار ناشى از بزرگ شدن رحم به روده به ویژه در اواخر دوران باردارى سبب کاهش حرکات دستگاه گوارش و در نتیجه ممکن است در اجابت مزاج مشکل ایجاد کند. برای جلوگیری از یبوست در دوران بارداری میتوانید دریافت مایعات را در رژیم حاملگی افزایش دهید، همچنین قرار دادن مدام میوه ها و سبزی های تازه در رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی به طور منظم و مصرف غذا های ملین مثل غلات کامل، حبوبات، میوه های خشک بخصوص آلو و انجیر و سبزی ها و میوه های فیبر دار در رژیم غذایی حاملگی میتواند به بهبود وضعیت یبوست در دوران بارداری شود.

۵- توصیه هاى تغذیه اى در خصوص بیمارى هاى شایع دوران باردارى

مسمویت حاملگی (پره اکلامپسی و اکلامپسی):

پره اکلامپسى سندرمى است که با مجموعه اى از علائم ادم، پروتئین اورى و پر فشارى خون همراه است و در نیمه دوم باردارى (معمولاً بعد از هفته ۲۰ حاملگى) اتفاق مى افتد. چنانچه این عارضه با تشنج همراه شود اکلامپسى نامیده مى شود. در صورت تشخیص اکلامپسى و پره اکلامپسى باید بسترى، درمان شود. توصیه هایى تغذیه اى به صورت مکمل با درمان دارویى مفید است و به تنهایى نمى تواند موجب پیشگیرى یا درمان این عارضه شود.
از توصیه های غذایی برای جلوگیری از این عارضه میتوان به تجویز ویتامین E، مصرف کلسیم کافی در رژیم حاملگی، مصرف غذا های پر پروتئین و پر پتاسیم در تغذیه حاملگی و استفاده از منابع اسید های چرب ضروری در رژیم غذایی اشاره کرد.

فشار خون باردارى:

به افزایش فشارخون بدون ادم و پروتئین اورى که از قبل از باردارى وجود داشته و در هر زمان از باردارى ممکن است اتفاق افتد فشارخون باردارى مى گویند. اضافه وزن و چاقى یکى از مهم ترین عوامل مؤثر بر ایجاد فشارخون در باردارى و سایر دوران هاى زندگى است؛ توصیه هایى تغذیه اى و رژیم غذایى همزمان با درمان دارویى و ورزش مى تواند مفید باشد و به تنهایى نمى تواند موجب پیشگیرى یا درمان این عارضه شود.
از نکاتی که برای کاهش فشار خون بارداری باید در رژیم حاملگی رعایت شود کنترل میزان غذای دریافتی، افزایش مصرف میوه ها و سبزی ها بخصوص انواع پر پتاسیم آن و کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی حاملگی اشاره کرد.

کم خونى در باردارى:

مصرف ناکافى منابع غذایى آهن در رژیم غذایی حاملگی، سابقه خونریزى شدید در قاعدگى ها یا باردارى هاى قبلى، تعداد زیاد باردارى و باردارى مجدد با فاصله کمتر از ۳ سال احتمال ابتلا به کم خونى فقر آهن را افزایش مى دهد.تغذیه بارداری مناسب مى تواند نقش مهمى در درمان و پیشگیرى کم خونى فقر آهن و سایر کم خونى ها ایجاد نماید.درمان کم خونى فقر آهن منوط به مصرف روزانه و منظم مکمل آهن متناسب با شدت کم خونى و استفاده از رژیم غذایی مناسب در دوران بارداری است. هرچند شایع ترین نوع کم خونی در دوران بارداری کم خونی فقر آهن است اما به ندرت ممکن است کمبود اسید فولیک و یا ویتامین ب ۱۲ نیز موجب کم خونی شود که در این موارد باید مادر باردار به متخصص ارجاع داده شود تا علت دقیق کم خونی مشخص شود.

توصیه های تغذیه ای برای پیشگیری و درمان کم خونی در

دیابت بارداری:

انواع گوناگونى از بیمارى هاى غدد درون ریز مى توانند حاملگى را تحت تأثیر قرار دهند و از سوى دیگر باردارى نیز مى تواند بر روند فعالیت طبیعى غدد درون ریز تأثیر بگذارد. یکى از شایع ترین این اختلالات که مى تواند بر روى حاملگى تأثیرگذارد و یا در هنگام حاملگى بروز کند دیابت است. دیابت حاملگى شایع ترین اختلال متابولیک دوران باردارى است که به علت درجات مختلف اختلال در تحمل گلوکز ایجاد مى شود، جدی ترین اثرات دیابت بارداری بر روی جنین شامل افزایش خطر ماکروزومى، هیپوگلیسمى نوزادى، هیپربیلیروبینمى، هیپرتروفى قلبى، هیپوکلسمى، تولد نوزاد مرده و... است.
اثرات سوء دیابت در مادر باردار نیز شامل زایمان زودرس، پلى هیدرامینوس، پره اکلامپسى و اکلامپسى و دیابت پس از زایمان در سنین بالاتر میباشد.
علت بروز انواع دیابت در بارداری متفاوت است اما چه دیابت از قبل وجود داشته باشد و چه در باردارى ایجادشده باشد شیوه مدیریت عارضه یکسان بوده و بر اساس میزان قند خون تعریف مى شود.
ورزش و تغذیه مناسب در دوران حاملگی مى تواند از ابتلا به دیابت باردارى پیشگیرى کند. درمان دیابت در باردارى شامل رژیم غذایى، ورزش و دارو است. رژیم غذایى نخستین گام در کنترل و درمان بیماران دچار دیابت باردارى است.
هدف از تغذیه رژیم درمانی برای درمان دیابت بارداری کنترل سطح قند خون است که بر اساس یک برنامه غذایی مناسب بارداری برای دریافت کالری مورد نیاز تعیین میشود.به صورت کلی برای درمان دیابت بارداری استفاده از سه گروه از مواد غذایی در رژیم حاملگی باید بسیار محدود گردد.

محدودیت های غذایی در دیابت بارداری

عفونت های ادراری:

عفونت هاى ادرارى دوران باردارى اغلب از نوع عفونت هاى باکتریایى هستند که در بین زنان باردار اتفاق مى افتد. تغییرات فیزیولوژیک به وجود آمده در دوران باردارى احتمال ابتلا به عفونت ادرارى را افزایش مى دهند. تأثیر هورمون پروژسترون و فشار مکانیکى ایجاد شده توسط رحم حاوى جنین باعث مى شوند مثانه در حین ادرار کردن به طور کامل تخلیه نشود که این امر به نوبه خود باعث افزایش مقدار باقى مانده ادرار در مثانه و همینطور بالا رفتن احتمال ریفلاکس مثانه به حالب مى گردد که نهایتا این عوامل میتواند موجب بروز عفونت ادراری در مادر باردار شود.
تغذیه بارداری مناسب برای عفونت های ادراری با تغییر pH ادرار میتواند محیط رشد باکتری ها را نامناسب کند اما تاثیر مستقیمی بر درمان عفونت ادراری ندارد و باید درمان با آنتی بیوتیک زیر نظر پزشک صورت گیرد.
گاهى نیز سوزش ادرار با منشأ غیر عفونى و به دلیل استفاده از مصرف مواد غذایى محرک ایجاد مى شود در این موارد که موضوع ابتلا به عفونت ادرارى پس از بررسى هاى آزمایشگاهى منتفى شده است توصیه مى شود از مصرف برخى غذاها خوددارى شود. برخی از غذا ها که در رژیم غذایی بارداری باید محدود شوند شامل موارد زیر میباشند:

محدودیت غذایی در دوران بارداری

فرم درخواست خدمات کلینیک


تماس تلفنی
پیامک
تلگرام و واتساپ
سروش
توضیحات برای عکس ثبت نشده توضیحات برای عکس ثبت نشده
توضیحات برای عکس ثبت نشده
تمامی حقوق این سایت متعلق به پرتال تغذیه ایرانیان میباشد. ©