hrtoghiani@gmail.com
تغذیه -> مقالات -> شیر خشک | دکتر طغیانی

دریافت برنامه دو هفته ای رژیم رایگان

کلینیک تغذیه و رژیم درمانی طغیانی با تجربه ۲۰ ساله آماده ارائه انواع رژیم های عمومی و تخصصی در زمینه های مختلف می باشد. جهت دریافت رژیم فرم ذیل را پر نمایید:



انواع شیر خشک

 همه ما می دانیم که شیر مادر بهترین تغذیه برای نوزادان است که هم می تواند نیازهای تغذیه ایی کودک را برآورده سازد و هم از او در برابر بیماری ها محافظت کند. اما گاهی مادری به دلایل مختلف از جمله بیماری و مصر ف برخی داروها نمی تواند به کودک خود شیر دهد و مجبور به استفاده از شیر خشک است.
لذا ما در این مقاله بر آن شدیم تا مختصری شما را با انواع شیر خشک های موجود آشنا کنیم.

شکل های مختلف شیر خشک در بازار:

۱) شیر خشک آماده مصرف: این نوع شیر خشک نیازی به مخلوط کردن نداشته و زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که مطمئن نیستید که به آب سالم دسترسی دارید یا خیر. مشکل این نوع شیر خشک ها این است که طول عمر کوتاهی داشته و به علت رنگ تیره ایی که دارند بر روی لباس ها لک ایجاد می کنند.

۲) مایع تغلیظ شده: نیاز به مخلوط کردن قسمت های مساوی آب دارد و آماده کردنش نسبت به نوع پودری راحت تر است اما گرانتر است.

۳) نوع پودری: اقتصادی ترین نوع شیر خشک است که در مقایسه با انواع دیگر به زمان بیشتری برای آماده شدن نیاز دارد. در هنگام آماده کردن باید دستورالعمل روی جعبه را به دقت مطالعه فرمایید و بر اساس آن اقدام به آماده سازی نمایید. مزیت این شیر خشک نسبت به انواع دیگر طول عمر بیشتر ( یک ماه پس از باز شدن) آن است.

انواع فرمولاسیون های شیر خشک:

از آن جایی که بعضی نوزادان به علت حساسیت به پروتئین شیر گاو و عدم تحمل لاکتوز یا به علت یک سری مشکلات متابولیکی نمی توانند از فرمولاهای بر پایه شیر استفاده کنند لذا فرمولاهای دیگری به صورت هیدرولیز شده تهیه شده است  که در زیر انواع شیر خشک اشاره می کنیم :  

شیر خشک بر پایه شیر گاو :
بیشتر شیر خشک ها بر پایه شیر گاو هستند و از آنجایی که از نطر ترکیبات ، نزدیک ترین شیر به شیر مادر است می تواند بهترین گزینه باشد. به علت اینکه غلطت پروتئین در شیر گاو بالاست و هضم این پروتئین ها برای نوزاد دشوار است سازندگان شیر خشک ترکیبات شیر گاو را دستکاری کرده و آن را به انواع مناسب و با قابلیت هضم بالا برای نوزادان تبدیل کرده اند. همچنین انواع ویتامین ها از جمله اسیدفولیک و مواد معدنی مانند روی و آهن در شیر گاو کم است که در هنگام تولید شیر گاو به آن می افزایند. لازم به ذکر است شیرخوارانی که از شیر خشک استفاده می کنند باید با شیرخشک های دارای آهن اضافی تغذیه شوند. انجمن پزشکی اطفال آمریکا توصیه کرده است تمام کودکان شیر مادر خوار باید از زمانی که وزنشان به دو برابر وزن هنگام تولد می رسد مکمل آهن دریافت کنند و نیز کودکانی که از شیر خشک استفاده می کنند باید تا یک سالگی با شیرهای غنی شده با آهن تغذیه شوند.
بعضی مادران به علت عوارضی همچون یبوست تمایل زیادی به استفاده از این شیرخشک ها ندارند که باید به این مادران آموزش داده شود که کم خونی می تواند سبب کاهش اکسیژن رسانی به نوزاد شده و عوارضی را در نوزاد ایجاد کند در صورتی که دریافت آهن کافی در سال اول زندگی تاثیر مهمی بر عملکرد آموزشی کودک در سنین مدرسه دارد.

شیر خشک بر پایه سویا: پروتئین موجود در فرمولاهای بر پایه سویای نوزادان در واقع پروتئین های ایزوله شده سویا هستند که با اسید آمینه متیونین ، کارنیتین و تورین مکمل یاری شده اند.
این شیر خشک برای کودکان خانواده های گیاهخوار، کودکان مبتلا به گاالاکتوزمی یا با کمبود ارثی لاکتاز مناسب است. عدم تحمل لاکتوز شرایطی است که فرد به علت کمبود آنزیم لاکتاز که هضم کننده لاکتوز (قند شیر) است دچار علائمی همچون: نفخ، اسهال، کرامپ های شکمی می شود. این نوزادان ممکن است شیر خشک بر پایه سویا را بهتر تحمل کنند. 
جذب کلسیم و برخی مواد دیگر از شیر خشک بر پایه سویا کمتر است، لذا باید از انواعی استفاده کرد که مواد غذایی بیشتری به آن ها اضافه شده باشد. از طرفی دریافت فیتواسترروژن و ایزوفلاون های آن ها چند هزار برابر نوزادانی است که از شیر گاو یا شیر مادر استفاده می کنند. آلودگی ها شامل فیتاتها هستند که با مینرالها و نیاسین باند میشوند و ممانعت کنندهای پروتئاز ها که دارای اجزای انتی تریپسین و انتی کیموتریپسین و آنتی الاستین هستند، میباشند . در فرمولاهای بر پایه سویا آلومینوم که از نمکهای مواد معدنی منشا میگیرند نسبت به شیر انسان بالا تر است ولی بنظر نمی رسد که نوزادان کامل با عملکرد طبیعی کلیه را در معرض خطر مسمومیت با آلومینوم قرار دهد .

کودکانی که بیماری خاصی ندارند معمولا میتوانند بعد از اسهال بطور موقت تحت رژیم شیر خشک بر پایه سویا قرار بگیرند زیرا اسهال باعث تغییر آنزیمهای روده ای شده و هضم لاکتوز را مشکل میکنند . تغذیه شیرخوار با شیر بر پایه سویا این فرصت را به آنزیمهای روده میدهد که خود را بازسازی کنند .
فرمولاهای بر پایه سویا به نوزادان نارس توصیه نمی شود زیرا خطر استئوپنی را بالا میبرد. لازم به ذکر است تقریبا نیمی از کودکانی که به شیر خشک بر پایه گاو حساسیت دارند به شیر خشک های بر پایه سویا نیز حساسیت نشان می دهند.
پس توجه به این نکته لازم است که  بهترین کسی که می تواند شیر خشک مناسب کودک را تجویز کند پزشک متخصص اطفال است که با توجه به معاینات انجام شده و نیازهای کودک می تواند پدر و مادر را در انتخاب شیر خشک مناسب یاری کند.

شیر خشک با پروتئین های هیدرولیز شده: کودکانی که به پروتئین الرژی دارند باید از فرمولای تهیه شده از کازئین هیدرولیز شده استفاده نمایند. این فرمولاها فاقد لاکتوز هستند. در صورتیکه کودک نتواند این فرمولاهای هیدرولیزشده را نیز تحمل کند و نسبت به پروتئین غذایی عدم تحمل شدید داشته باشد فرمولای تهیه شده با اسید آمینه های آزاد توصیه می شود.

مشکلات گوارشی شدبد بویژه خون در مدفوع، اسهال و استفراغ و یا دانه های قرمز رنگ روی پوست نوزاد ممکن است نشان دهنده حساسیت به شیر باشد لذا باید حتما به پزشک مراجعه شود.

شیر خشک برای نوزادان نارس یا نوزادان با وزن کم هنگام تولد:
این شیر خشک ها عموما دارای کالری و پروتئین بیشتری هستند. چربی در این شیر از نوع تری گلیسریدها ی با زنجیره متوسط (MCT) هستند که به آسانی هضم می شوند.

سایر شیر خشک ها:
گروهی دیگر از شیر خشک ها برای نوزادان با مشکلات متابولیکی خاص مانند مبتلایان به فنیل کتونوریا یا بیماری شربت افرا و ... تهیه شده اند.

آن چه یک برند شیر خشک را از دیگری متمایز میکند کربوهیدراتهای خاص و پروتئین و سایر مواد افرودنی است. برای مثال کازئین و پروتئین وی از جمله پروتئین های شیر گاو هستند که با نسبت های مختلف در برندهای متفاوت به بازار عرضه میشوند . از طرفی برخی از شبر خشکها حاوی اسید های چرب EPA و DHA هستند که در حال حاضر جزء مواد افزودنی استاندارد در شیر خشک می باشند. هر دوی این اسید های چرب برای تکامل سیستم عصبی و بینایی لازم هستند اما مطالعات در مورد مجاز بودن مصرف آنها در همه کودکان اندک است. برخی از شیر خشک ها حاوی پروبیوتیک یا پره بیوتیک هستند. پروبیوتیک ها باکتری هایی هستند که می توانند به پیشگیری از التهاب و عفونت های گوارشی کمک نمایند و پره بیوتیک ها مواد غذایی مورد نیاز این باکتری ها هستند. این شیر خشک ها می تواند به سلامت دستگاه گوارش کمک کند اما برای نوزادانی که مشکل سیستم ایمنی یا دیگر مسائل پزشکی مشخص دارند، ایجاد خطر می کند. لازم به ذکر است که در مطالعه ایی دیده شد نوزادانی که از این شیرخشک ها استفاده کرده اند نسبت به گروه کنترل آشفتگی ( نق نق زدن)  بیشتری داشتند.

برخی از انواع شیر خشک های موجود در بازار:

۱) شیرخشک ببلاک (premature) : مفید برای تغذیه نوزادان نارس و کم وزن

۲) شیر خشک ببلاک هیپوآلرژیک : مفید برای نوزادان با ریسک آلرژی

۳) شیرخشک ببلاک Anti regurgitation : مناسب برای کودکانی که غذای هضم شده را بالا می آورند.

۴) ببلاک فاقد لاکتوز : مفید برای نوزادان با اسهال و عدم تحمل لاکتوز

۵) ببلاک ۱ : شیر خشک معمولی برای نوزادان ۰ تا ۶ ماه

۶) ببلاک ۲ : شیر خشک معمولی برای نوزادان ۶ تا ۱۲ماه

۷) ببلاک ۳ : مناسب برای کودکان ۱۲ سال و بالاتر

۸) شیر خشک precomida : مخصوص کودکان با حساسیت غذایی و اسهال از بدو تولد تا یک سالگی است و در کشور آلمان تولید می شود.

۹) شیر خشک Neocate : برای کودکان زیر یکسال و کودکانی که به شیر گاو آلرژی دارند که توسط کشور انگلستان تولید می شود.

۱۰) آپتامیل ۱ : مناسب برای نوزادان زیر ۶ ماه

۱۱) آپتامیل ۲ : حاوی امگا ۳ و امگا ۶ و مناسب برای نوزادان ۶ تا ۱۲ ماه

۱۲) آپتامیلFSM : مکمل شیر مادر برای نوزادان نارس

۱۳) ایزومیل : شیر خشک بر پایه سویا و مناسب برای کودکان مبتلا به اسهال و یا کودکانی که به پروتئین شیر گاو حساسیت دارند.

۱۴) بیومیل : انواع آن شامل بیومیل پلاس، بیومیل SOY و بیومیل LF است. شماره ۱ آن مناسب برای بدو تولد تا ۶ ماهگی، شماره ۲ آن مخصوص ۶ ماهه تا یک سال و شماره ۳ آن برای کودکان ۱ تا ۳ سال مناسب است.

۱۵) Human : محصول کشور آلمان است و شماره ۱ آن از بدو تولد و شماره ۲ در نوزادان بالای ۶ ماه و شماره ۳ آن برای کودکان بالای ۱۰ سال کاربرد دارد.

۱۶) نان(NAN) : شیر خشک ایرانی است و شماره ۱ آن از بدو تولد تا ۶ ماهگی، شماره ۲ آن از ۶ ماه به بالا و شماره ۳ آن از یکسالگی به بعد قابل استفاده می باشد.

۱۷) Guigoz : شیر خشک ایرانی است که برای بدو تولد تا ۶ ماهگی قابل استفاده است.

۱۸) Multi : محصول فرانسوی و فاقد گلوتن و ساکارز است.

ورود


ورود
ویرایش شماره
ارسال کد
ورود از طریق ایمیل



ورود
ویرایش ایمیل

ارسال کد
ورود از طریق شماره تلفن همراه